Arkeoloji Bilimi ile İlişkili Bilim Dalları

Tarih: Arkeoloji ve tarih bilimi karşılıklı birbirine yardımcı olmaktadır. Arkeoloji, tarih bilimine buluntu ve yorumlarıyla , tarih bilimi de neden ve sonuçlarla, yorumlarla arkeoloji bilimine katkı sağlar.
Coğrafya: Coğrafya bilimi arkeolojiye yeryüzünün şekli, arazi yapısı gibi konularda yardımcı olmaktadır.
Jeoloji: Yerbilimi olan jeoloji, toprağın yapısı, değişimi gibi konularda yardımcı olmaktadır. Antropoloji: İnsan bilimi olan antropoloji, kazılardan çıkan insan iskeletlerini inceler, insan ırkının belirlenmesinde arkeolojiye yardımcı olur.

Epigrafya: Taş, metal ve çeşitli nesneler üzerindeki eski yazıları inceleyen bilim dalıdır epigrafi,
Palografya: Taşlardan başka nesneler üzerine yazılan şekil ve yazı metinlerini inceleyerek arkeoloji bilimine yardımcı olur.
Toponomi: Yer adları bilimidir.
Nümizmatik: Nümizmatik para, sikke bilimidir.
Kronoloji: Kronoloji bir zamanlama, bir tarihleme bilimidir. Bunun yanı sıra değişik takvimlere göre verilen tarihleri günümüz takvimine uyarlar.

Heraldik: Armaları inceleyen bilim dalıdır.

Kriptografi: Bir yazıdaki gizli anlamları bulmak için çalışan bilim dalıdır.
Etnoloji-Etnografya: İnsanların etnik, ırki kökenini, özellik ve farklılıklarını araştıran bir bilimdir.

Filoloji: Dil bilimidir. Metinleri yorumlayarak arkeolojiye yardımcı olurlar.

Arkeoloji Biliminin Araştırma Alanları:

Mağaralar: İlk insanlar, vahşi hayvanlardan ve soğuktan korunmak için ilk önce kaya kovukları ve mağaraları kullanmışlardır. Bu tip yerlerde insanlarla birlikte hayvan kalıntılarına da rastlamak mümkündür.

Göl ve Nehir Yatağı Yerleşmeleri: Mağara ve kovuklardan çıkan insanlar nehir ve göl kenarları ve içlerinde yerleşmeye başladılar. Göl içlerinde kazıklar üzerine kıyıya yakın yerlere ev kuran insanlar, kıyılarda düz ve ağaçlık yerleri tercih etmişlerdir.

Düz Arazi Yerleşmeleri: Bu tür yerleşmelerde özellikle savunma ön plana çıkmış ve surlarla çevrilmiştir. Yüksek tepelerde sağlam yapılı surlarla çevrili yerlerde idare kısmı, sur dışında ovada ise halk yaşardı.
Höyükler: Tepe, höyük ve hüyük aynı anlamda kullanılan kelimelerdir.Höyükler, eski zamanlardan beri gelen şehir kalıntılarından meydana gelen tepelerdir. Ya da, eski yerleşmelerin yıkılması veya yıkımı sonucu, onların kalıntılarıyla oluşmuş doğal olmayan tepeciklerdir.
Tümülüsler: Yer altı mezar odasının üzerini örten toprak yığınından oluşan yapay tepe. Özellikle, kral, kraliçe, prens ve prenslere ait yığma anıt mezarlardır. Tümülüs geleneğinin ilk örneğini Anadolu’ ya Frigler getirmiştir. Lydialılar, Grekler ve Romalılar devam ettirmiştir.
Nekropoller: Kelime anlamı, ölüler kenti demektir.Kent dışında yer alan mezarlıklardır.